Pelagion Mitolojisi'nden alınan bu hikâye, İgnarus tarihçisi olan Gilbert Philia'nın Pelagorn Adası’ndaki bir demirciyle yaptığı röportajdan alınmıştır.
[Yazar notu: Pelagorn Adası’nı gezerken mitolojik figürlerin adına yapılmış birçok heykelle karşılaşmış olsam da bir heykel diğerlerinden çok daha farklıydı. Bu heykelle karşılaştığım gibi bir gariplik olduğunu anladım. Bu heykel ne onurlu bir savaşçıya ne de ilahi bir figüre adanmıştı. Beyaz bir taştan imal edilmiş bu heykelin sol elinde bir hançer, diğer elinde ise bir insan dili vardı. Heykelin altında ise bu figürün adı ve altında bir uyarı yazılıydı.
Bilge Yolhem
“Bilgi güç ise ona sahip olmak lanettir.”
Bu heykel hakkında bilgi almak için ada halkının en sarhoş ve konuşkan olduğu akşam saatlerini bekledim. İstediğim bilgiyi bana bir handa oturan bir demirci verdi.]
Zamanında düellolardaki başarıları ve onuruyla öne çıkan bir savaşçı, bir kadına sırılsıklam âşık olur. Ne şanslıdır ki hisleri karşılık bulur ve tanrıların izniyle evlenirler. Fakat adam bir savaşçıdır ve evlilik onu savaşlara katılmaktan, düellolara girmekten alıkoymaz. Günler ayları, aylar da yılları kovalar ve savaşçının sevgili karısı hamile kalır. Bu haberle savaşçı tüm halka haykırır:
“Yemin olsun ki oğlum doğduğunda benden daha güçlü bir savaşçı olacaktır. Babasının adını ileri jenerasyonlara taşıyacak ve tüm düşmanlarına korku salacaktır. Oğlumun başarısı ve uzun ömrü için Tanrım Yorta’ya bir düello adayacağım!”
Bu teklif üzerine savaşçı, savaş tanrısı Yorta’ya layık bir düello arayışına girişir. Ve sonunda karşısına, kendi kadar nam salmış olan ve yanında bir bilgeyle dolaşan bir savaşçı çıkar. Bu savaşçı cılız ve gençtir fakat denilenlere göre yanındaki bilgenin ona öğrettikleriyle kendisinden çok daha güçlü savaşçıları yenebilmiştir. Karşısına çıkan bu gezgin savaşçıyı fırsat olarak gören savaşçı ona düello teklifinde bulunur ve teklifi kabul edilir.
Altun'un ışıkları dünyaya vurmaya başladığında iki savaşçı ve bir bilge, sahilde olacak olan düello için bir araya gelir. Kendisini yenilmez gören ve bu düelloyu kazanarak oğlunu da kendi gibi yenilmez yapacağına inanan savaşçı düelloyu başlatır. Fakat dakikalar içerisinde karşısındaki cılız ve genç savaşçı, onun kılıç tuttuğu kolunu kökünden keser. Hüsrana uğrayan ve tanrısının huzurunda küçük düşen savaşçı bilgeye sorar:
“Nasıl olur da bu tecrübesiz, cılız genç beni yenebilir?”
Bilge, savaşçının kanamasını ateşte tutularak kırmızıya dönmüş kılıcıyla durdururken cevap verir:
“Bilgi, karşısındakini yenebilmek için ne tecrübeye ne de kasa ihtiyaç duyar.”
[Yazar notu: Hikâyenin bu kısmına kadar bilginin yüceliği övülmüş. Heykelde yazan uyarının tam tersini yani. Çenemi kapalı tutup dinlemeye devam edeceğim.]
Savaşma kabiliyetini kaybeden savaşçı, hamile karısının yanına geri döner ve ona artık kılıç yerine kalem tutacağını söyler. Böylece doğacak olan oğullarına savaş yerine bilginin gücünü öğreteceğini söyler. Ve böylece herkesin korkuyla baktığı savaşçı, kılıcını bir daha gün yüzü görmemek üzere kınına koyar.
Bu savaşçı kendini eğittikçe ve öğrendikçe aslında ne kadar az şey bildiğinin farkına varır. Hatta o kadar az şey biliyordur ki oğluna aktarabileceği önemde bir bilgiyi kendinde bulamaz. Cahilliğinden utanan ve umutsuzluğa kapılan savaşçı, oğlunun kendisiyle aynı kaderi paylaşmasından korkar. Bu yüzden Bilgeliğin Tanrısı Tserenor’a yalvarmaya başlar.
“Bilgelerin bilgesi, her şeyi gören ve duyan ilahi, bu cahil sana yalvarıyor. Benim elimde olan her şeyi al fakat oğlumun babası gibi aptal olmasına izin verme!”
Bir babanın oğlu adına yaptığı bu çaresiz haykırışını Bilgeliğin Tanrısı Tserenor, yanıtsız bırakmaz. Bir erkek evlat doğar ve bu çocuğa Yolhem ismi verilir. Yolhem öyle zekidir ki adım atmadan önce okumayı ve yazmayı öğrenir. Bilmeceler ve zekâ oyunlarında onu geçebilen yoktur. Kendi ayakları üzerinde durabileceği yaşa geldiğinde ise doğduğu yerde öğrenebileceği bir şey kalmaz. Fakat Yolhem öğrenmeyi ve gelişmeyi durdurma niyetinde değildir.
Gezgin olma kararı alır, gezip gördüğü her yerde öğrenebileceği her şeyi öğrenir. Eski bilgileri yetersiz bulur, yenilerini kendi yazar. Bilgeliğiyle insanların hayatlarını kurtarır, kaybolmuşlara yol gösterir. Fakat Yolhem, öğrenmeyi asla durdurmaz. Onun için hayat değiştirmek veya yol göstermek yeterli değildir. Ona daha fazlası gereklidir. Onun bilmesi gereken şey, çoktan var olmuş olanların bilgisi değil, var olmanın ta kendisidir. Yolhem’in nihai amacı bu olmuştur. Tanrıların bilgeliğine, hatta onların oluşmasına yol açanların bilgisine sahip olmalıdır.
Bu dünyada insanların arasında öğrenebileceği bir şey kalmamıştır. Aynı babası gibi, ne kadar öğrense bir o kadar bilmediği şeyin farkına varır. Fakat tanrılar, Yolhem’e çoktan var olmuş olanların üzerinde bir bilgi bahşetmemekte kararlılardır.
Bunun üzerine, ona ilk başta bu zekâyı bahşeden Tanrı Tserenor’a bir haykırışta bulunur:
“Beni bilmek için şekillendiren sensin, kendi ırkımdan ayrılmama sebep olan sensin. Fakat beni bilgiye aç bırakan, beni kısıtlayan yine sensin. Nedir bu çektiğim cezanın sebebi? Böyle var ettiysen beni, açmak zorundasın içindeki kütüphaneyi!”
Yolhem’in haykırışını duyan ve ona bahşettiği zekânın onun için bir işkenceye dönüştüğünü fark eden Tanrı Tserenor, Yolhem’e cevap verir:
“İstediğin bilgidir, varlıkta olmayan. Sensin ki istediğini aldığında onunla yetinebileceğini sanan. Açsam içimdeki kütüphaneyi öğreneceksin. Bilgi değildir güç, insanı kutsayan. Sadece bir yanılgıdır seni senden alan.”
“Kabul ederim kendimi kaybetmeyi. Olmasın benliğim, bitsin cahilliğim. Yeter ki cezalandırma ondan mahrum bırakarak beni.”
[Yazar notu: Bir tanrıyla bu kadar kolay iletişime geçilebilmesi çok garip. Ama bu yorumu kendime saklayacağım.]
Böylece Tanrı Tserenor, Yolhem’e içindeki kütüphaneye girmeye ve istediği her bilgiye ulaşmasına izin verir. Yolhem, etrafındaki halkın huzurunda tanrıların katına çekilir. Herkes onun geri dönüşünü ve öğrendiklerini anlatmasını beklemeye başlar.
Yıllar sonra Yolhem geri döner. Sakalı boyunu geçmiş, yaşlanmıştır. Haberi alan herkes onun huzurunda toplanır, diyeceklerini beklemeye başlarlar. Yolhem, geri döndüğü yerden ilk defa hareket eder ve yanında duran savaşçının hançerini alıp onu bekleyen halka yönelir. Yüksek ve gür bir sesle:
“Bilgi güç ise ona sahip olmak lanettir!”
Hemen ardından ise kendi dilini hançerle kesip atar. Ağzından kanlar boşalarak halkın arasından geçip gider. Kimse nereye gittiğini bilmez. Hayatta olup olmadığı bir muamma olarak kalır. Günümüzde bile hâlâ Yolhem’in ne öğrendiğini ve cesedinin nerede olduğunu arayanlar vardır. Belki de bulmamaları daha iyi olacaktır.
[Yazar notu: Bu hikâyenin gerçek olmadığına eminim fakat ben bile ürperdim. Demircinin dediği gayet doğru. Umarım kimse aradığını bulamaz.]
This story, taken from Pelagion Mythology, is based on an interview conducted by Ignarus historian Gilbert Philia with a blacksmith on Pelagorn Island.
[Author's note: While traveling across Pelagorn Island, I encountered many statues dedicated to mythological figures, but one statue was very different from the others. The moment I came across this statue, I felt something strange. It was not dedicated to an honorable warrior or a divine figure. Made from white stone, the statue held a dagger in its left hand and a human tongue in its right. Beneath it were the name of the figure and a warning.
Yolhem the Wise
“If knowledge is power, then possessing it is a curse.”
I waited for the evening hours when the island folk would be at their drunkest and most talkative to learn about this statue. A blacksmith sitting in a tavern gave me the information I sought.]
Once, a warrior renowned for his honor and his success in duels fell madly in love with a woman. As luck would have it, his feelings were returned, and with the gods’ blessing they married. But he was a warrior, and marriage did not stop him from joining battles or entering duels. Days turned into months, and months into years, and at last his beloved wife became pregnant. Upon hearing this news, the warrior cried out to all the people:
“I swear that when my son is born, he will be a greater warrior than I. He will carry his father’s name into future generations and strike fear into all his enemies. For my son’s success and long life, I will dedicate a duel to my god Yorta!”
With this vow, the warrior began seeking a duel worthy of the war god Yorta. At last he came across a warrior as renowned as himself, who traveled with a sage at his side. This warrior was skinny and young, but it was said that, thanks to what the sage had taught him, he had defeated warriors far stronger than himself. Seeing this wandering warrior as an opportunity, the man challenged him to a duel, and the challenge was accepted.
When Altun’s light began to touch the world, the two warriors and the sage gathered by the shore where the duel would take place. The warrior, seeing himself as invincible and believing that by winning this duel he would make his son as unbeatable as himself, began the fight. But within minutes, the frail young warrior cut off the arm with which he held his sword, right from the root. Crushed and humiliated in the presence of his god, the warrior asked the sage:
“How can this inexperienced, frail youth defeat me?”
As the sage cauterized the warrior’s wound with a sword heated to a glowing red, he answered:
“Knowledge needs neither experience nor muscle to defeat the one before it.”
[Author's note: Up to this point in the story, the greatness of knowledge has been praised—the exact opposite of the warning written on the statue. I will keep my mouth shut and continue listening.]
Having lost his ability to fight, the warrior returned to his pregnant wife and told her that from now on he would wield a pen instead of a sword. He said that he would teach their son the power of knowledge rather than war. And so the warrior, once feared by all, sheathed his sword never to see daylight again.
As the warrior educated and improved himself, he realized just how little he truly knew. In fact, he knew so little that he could find nothing of real value to pass on to his son. Ashamed of his ignorance and falling into despair, he feared that his son might share his fate. So he began to beg Tserenor, the God of Wisdom.
“Wisest of the wise, divine who sees and hears all things, this ignorant man begs you. Take everything I have, but do not let my son be a fool like his father!”
The God of Wisdom, Tserenor, did not leave this desperate plea of a father for his son unanswered. A son was born, and the child was named Yolhem. Yolhem was so intelligent that he learned to read and write before he took his first steps. No one could beat him in riddles or puzzles. When he reached an age where he could stand on his own feet, there was nothing left for him to learn in the place where he was born. But Yolhem had no intention of stopping his learning and growth.
He decided to become a wanderer, learning everything he could in every place he visited. He found old knowledge insufficient and wrote new things himself. With his wisdom, he saved people’s lives and guided the lost. But Yolhem never stopped learning. For him, changing lives or providing guidance was not enough. He needed more. What he needed to know was not the knowledge of what had already existed, but existence itself. This became Yolhem’s ultimate goal. He sought the wisdom of the gods, even the knowledge of those who had paved the way for the gods’ existence.
There was nothing left in the world of mortals for him to learn. Like his father, the more he learned, the more he became aware of how much he did not know. Yet the gods were determined not to grant Yolhem knowledge beyond what already existed.
So he cried out to Tserenor, the god who had first granted him this intellect:
“You are the one who shaped me to know, the one who set me apart from my kind. Yet you are also the one who starves me of knowledge, who limits me. What is the cause of this punishment I endure? If you created me this way, then you must open the library within you!”
Hearing Yolhem’s cry and realizing that the intellect he had bestowed had become a torment to him, Tserenor replied:
“What you desire is knowledge, of that which does not dwell in being. You are the one who believes you will be satisfied once you obtain what you seek. If I opened the library within me, you would learn. But it is not knowledge that grants power or sanctifies a person. It is only a delusion that steals you from yourself.”
“I accept losing myself. Let my self be gone, let my ignorance end. Only do not punish me by depriving me of it.”
[Author's note: It is very strange that one can so easily communicate with a god. But I will keep that thought to myself.]
Thus, Tserenor allowed Yolhem to enter the library within him and access any knowledge he desired. Before the eyes of the gathered people, Yolhem was lifted up to the realm of the gods. Everyone began waiting for his return and to hear what he had learned.
Years later, Yolhem returned. His beard had grown longer than his height, and he had grown old. Upon hearing of his return, everyone gathered before him and waited to hear his words. Yolhem moved for the first time since coming back and took the dagger of the warrior standing beside him, then turned toward the crowd awaiting him. With a loud and powerful voice, he said:
“If knowledge is power, then possessing it is a curse!”
Immediately after, he cut out his own tongue with the dagger and cast it aside. Blood poured from his mouth as he walked through the crowd. No one knew where he went. Whether he remained alive became an unsolved mystery. Even today, there are still those who search for what Yolhem learned and where his body lies. Perhaps it is better that they never find either.
[Author's note: I am sure this story is not true, yet even I shuddered. What the blacksmith said was quite right. I hope no one ever finds what they are looking for.]